Bir eserin metni, ezgiyle birlikte öğrenildiğinde anlamı çoğu zaman gözden kaçar. Kursiyer sözleri hece olarak ezberler, anlam olarak değil; sonuç doğru söylenen ama anlatımı yüzeysel bir icra olur.
Çözüm metni önce şiir gibi okumaktır. Cümle yapısı, vurguların yeri, hangi sözcüğün öne çıktığı ve cümlenin nerede bittiği bu okumada belirlenir. Bu kararlar sonra ezgiye taşınır.
Yabancı dilde bir eser çalışılıyorsa bu aşama zorunludur. Metnin çevirisi okunur, sözcük sözcük anlamı çıkarılır ve telaffuz ayrı çalışılır. Anlamını bilmediği bir metni söyleyen kursiyer, hangi hecede ne yapacağına karar veremez.
Türkçe metinlerde prozodi ayrıca incelenir. Türkçede vurgu sözcüğe göre değişir; bestecinin hangi heceyi hangi vuruşa yerleştirdiği her zaman konuşma vurgusuyla uyuşmaz. Bu uyuşmazlıklar önceden tespit edilir ve söyleyişte dengelenir.
Konuşma okumasının ikinci faydası nefes planıdır. Metin okunurken doğal olarak nerede durulduğu, ezgideki nefes yerleri için iyi bir başlangıç noktası verir. Anlamı bozan bir nefes yeri, okumada hemen fark edilir.
Şan derslerimizde metin çözümlemesi eser çalışmasının ilk adımıdır. Vurgular, öne çıkarılacak sözcükler ve nefes yerleri metin üzerinde işaretlenir; ancak sonra ezgiye geçilir.